- 
خیلی از رانندهها وقتی اسم «تسمه تایم» را میشنوند، مستقیم یاد خرابی ناگهانی و هزینه سنگین میافتند. و بیراه هم نیست. چون اگر این قطعه مهم درست کار نکند، زمانبندی باز و بسته شدن سوپاپها به هم میریزد و موتور ممکن است بدجور آسیب ببیند.
اما قبل از هر چیز باید یک نکته را روشن کنیم: در خیلی از مدلهای نیسان، مخصوصاً نیسان Z24، بهجای تسمه تایم از زنجیر تایم استفاده شده است. یعنی داستان کمی فرق میکند. با این حال، نشانههای خرابی سیستم تایمینگ معمولاً شبیه هماند و اگر به موقع تشخیص داده شوند، میشود جلوی دردسر بزرگتر را گرفت.
در این مقاله، هم علائم خرابی تسمه تایم نیسان را بررسی میکنیم، هم اگر خودروی شما زنجیر تایم داشته باشد، علائم آن را هم میگوییم تا اشتباه تشخیص ندهید.
تسمه تایم نیسان چیست و چه کاری انجام میدهد؟
تسمه تایم یا Timing Belt قطعهای است که حرکت میللنگ را به میلسوپاپ منتقل میکند تا سوپاپها در زمان درست باز و بسته شوند. اگر این هماهنگی به هم بخورد، موتور درست نفس نمیکشد.
در بعضی مدلهای نیسان، این وظیفه را زنجیر تایم انجام میدهد که از نظر ساختار مقاومتر است، اما آن هم بینقص نیست و در اثر فرسودگی، شل شدن یا خرابی سفتکن میتواند مشکلساز شود.
خلاصهاش این است:
تایمینگ موتور شوخیبردار نیست. یک نقص کوچک در این بخش میتواند از بد روشن شدن خودرو تا خرابی جدی موتور را به دنبال داشته باشد.
خرید تسمه تایم نیسان همین الان در رادیان پارت !!!
علائم خرابی تسمه تایم نیسان
اگر تسمه تایم در حال خراب شدن باشد، معمولاً یکدفعه منفجر نمیشود؛ اول چند علامت هشدار میدهد. این علائم را جدی بگیر.
1) صدای غیرعادی از جلوی موتور
یکی از اولین نشانهها، صدای تیکتیک، تقتق یا ساییدگی از قسمت جلوی موتور است.
این صدا ممکن است از شل شدن تسمه، فرسودگی دندانهها یا مشکل در هرزگردها و سفتکنها باشد.
اگر صدا فقط موقع استارت سرد شنیده میشود و بعد کمتر میشود، باز هم نباید ساده از کنارش رد شد. موتور با صدا حرف میزند؛ فقط باید بلد باشی گوش بدهی.
2) بد روشن شدن خودرو
اگر تسمه تایم از تایم اصلی خودش کمی جابهجا شود، موتور برای روشن شدن به دردسر میافتد.
نشانهاش میتواند اینها باشد:
- استارت طولانی
- روشن شدن با مکث
- روشن نشدن در دفعات اول
- نیاز به چند بار استارت زدن
این مشکل مخصوصاً وقتی خطرناک میشود که خرابی تسمه نزدیک به پاره شدن باشد.
3) لرزش غیرعادی موتور در حالت درجا
وقتی تایم موتور دقیق نباشد، کارکرد موتور هم نرم و یکدست نمیماند.
نتیجهاش میشود:
- لرزش فرمان
- لرزش بدنه در حالت توقف
- دور موتور ناپایدار
- حس «نفسنفس زدن» موتور
4) افت شتاب و کم شدن قدرت موتور
اگر حس میکنی ماشین مثل قبل جون ندارد، یکی از احتمالها خرابی در سیستم تایمینگ است.
وقتی زمانبندی سوپاپها دقیق نباشد:
- احتراق کامل انجام نمیشود
- قدرت موتور افت میکند
- مصرف سوخت بالا میرود
- خودرو در سربالایی کم میآورد
5) روشن شدن چراغ چک
خرابی تسمه تایم یا بههم خوردن تایم موتور ممکن است خودش را با چراغ چک نشان بدهد.
البته چراغ چک هزار دلیل دیگر هم دارد، اما اگر همراه با این علائم باشد، باید جدی گرفته شود.
6) خاموش شدن ناگهانی خودرو
یکی از بدترین حالتها این است که خودرو وسط حرکت یا بعد از روشن شدن خاموش شود.
این اتفاق میتواند نشان بدهد که تایم موتور بههم خورده یا تسمه در آستانه پارگی است.
7) بد کار کردن موتور و احتراق ناقص
اگر زمان باز و بسته شدن سوپاپها درست نباشد، موتور ممکن است:
- ریپ بزند
- بکفایر داشته باشد
- در شتابگیری مکث کند
- بوی بنزین خام بدهد
علائم خرابی زنجیر تایم در نیسان Z24
اینجا همان جایی است که خیلیها اشتباه میکنند.
اگر خودرو نیسان Z24 باشد، معمولاً با زنجیر تایم طرفیم، نه تسمه تایم.
علائم خرابی زنجیر تایم هم تا حد زیادی شبیه تسمه تایم است، با چند تفاوت مهم:
1) صدای فلزی از موتور
زنجیر تایم وقتی شل شود یا سفتکنش مشکل پیدا کند، معمولاً صدای تقتق فلزی یا رعدمانند میدهد.
این صدا بیشتر در استارت سرد یا دور پایین موتور شنیده میشود.
2) بههم خوردن زمانبندی موتور
اگر زنجیر کش آمده باشد یا دندهها آسیب دیده باشند، موتور از تایم خارج میشود.
نشانهها:
- لرزش
- کاهش شتاب
- ریپ زدن
- بد روشن شدن
3) فشار آمدن به موتور در استارت
موتوری که تایم آن دقیق نیست، موقع استارت انگار زور میزند.
این علامت را خیلیها با ضعف باتری یا استارت اشتباه میگیرند، در حالی که ریشه مشکل میتواند از زنجیر تایم باشد.
4) روشن شدن چراغ چک
در بعضی موارد ECU خطای مربوط به تایمینگ را ثبت میکند و چراغ چک روشن میشود.
5) افت هماهنگی در دور آرام
اگر دور موتور درجا ناپایدار باشد، یکی از احتمالها خرابی زنجیر تایم یا سفتکن آن است.
چه چیزهایی باعث خرابی تسمه یا زنجیر تایم میشود؟
خرابی این قطعهها معمولاً بیدلیل نیست. چند عامل رایج دارد:
فرسودگی طبیعی
هیچ قطعهای ابدی نیست. تسمه تایم عمر مشخصی دارد و زنجیر تایم هم بعد از سالها کار ممکن است کش بیاید.
روغنریزی موتور
اگر روغن روی تسمه تایم بریزد، عمر آن خیلی کم میشود و احتمال پارگی بالا میرود.
در زنجیر تایم هم روغن بد یا سطح پایین روغن میتواند دردسر درست کند.
خرابی سفتکن و هرزگردها
گاهی خود تسمه سالم است، اما هرزگرد یا سفتکن خراب شده و کل سیستم را بههم میزند.
رانندگی با سرویس دیرهنگام
تعویض دیرهنگام روغن، بیتوجهی به صداهای غیرعادی و نادیده گرفتن نشتیها، همهشان زمینهساز خرابی تایمینگ هستند.
اگر تسمه تایم پاره شود چه میشود؟
اینجا جای شوخی نیست.
در خیلی از موتورهای نیسان، اگر تسمه تایم پاره شود، سوپاپها و پیستونها ممکن است با هم برخورد کنند. نتیجه:
- خم شدن سوپاپها
- آسیب به سرسیلندر
- خرابی جدی موتور
- هزینه تعمیر بالا
پس اگر علائم هشدار را دیدی، صبر کردن معمولاً فقط صورت مسئله را گرانتر میکند.
چه زمانی باید تسمه تایم نیسان را عوض کنیم؟
این بخش خیلی وابسته به مدل خودرو است.
در بعضی مدلها زمان تعویض بر اساس کارکرد کیلومتری است، و در بعضی دیگر بر اساس سال استفاده.
اما اگر بخواهیم ساده بگوییم:
- اگر تسمه قدیمی شده
- اگر صدا میدهد
- اگر ترک خورده
- اگر روغنزده شده
- اگر سابقه تعویض ندارد
باید بررسی شود.
برای نیسان Z24 اما موضوع فرق دارد، چون زنجیر تایم دارد و معمولاً تعویض دورهای مثل تسمه مطرح نیست؛ بیشتر در صورت خرابی، صدا، لقی یا مشکل در سفتکن و گاید باید بررسی شود.
چطور از خرابی تسمه یا زنجیر تایم جلوگیری کنیم؟
پیشگیری از این خرابی خیلی ارزانتر از تعمیر موتور است. چند کار ساده اما مهم:
- سرویس دورهای را عقب نینداز
- به صداهای غیرعادی موتور بیتفاوت نباش
- سطح و کیفیت روغن موتور را چک کن
- نشتی روغن را سریع برطرف کن
- اگر خودرو کیلومتر بالا دارد، سیستم تایمینگ را بررسی کن
- از قطعه بیکیفیت استفاده نکن
بعضیها تا وقتی ماشین راه میرود، همهچیز را سالم فرض میکنند. این همان اشتباهی است که آخرش با هزینه سنگین جواب میدهد.
از کجا بفهمیم مشکل از تسمه تایم است یا چیز دیگر؟
تشخیص قطعی فقط با نگاه کردن به علائم ظاهری کافی نیست.
چون خیلی از نشانهها شبیه خرابیهای دیگرند؛ مثلاً:
- خرابی شمع
- مشکل کوئل
- ضعف باتری
- خرابی سنسور میلسوپاپ
- ایراد انژکتور
- مشکل پمپ بنزین
برای همین اگر چند علامت با هم دیده شد، بهتر است خودرو توسط مکانیک بررسی شود.
بهخصوص اگر:
- صدا از جلوی موتور میآید
- ماشین بد استارت میخورد
- شتاب افت کرده
- چراغ چک روشن شده
جمعبندی
اگر بخواهیم خیلی خلاصه و بیحاشیه بگوییم:
علائم خرابی تسمه تایم نیسان شامل صدای غیرعادی، بد روشن شدن، لرزش موتور، افت شتاب، روشن شدن چراغ چک و خاموش شدن ناگهانی خودرو است.
اما اگر خودروی شما نیسان Z24 باشد، باید بدانید که این موتور زنجیر تایم دارد، نه تسمه تایم. در این حالت هم نشانههایی مثل صدای فلزی، بد کار کردن موتور، لرزش و بههم خوردن زمانبندی دیده میشود.
اصل حرف این است:
سیستم تایمینگ موتور چیزی نیست که بشود با آن ریسک کرد.
اگر یک نشانه مشکوک دیدی، زودتر بررسیاش کن. چون خرابی کوچک این بخش، خیلی راحت به خرابی بزرگ موتور تبدیل میشود.
